Nyfer am Byth: Diweddariad Prosiect a Chamau Nesaf

Ar ddiwrnod gwanwyn disglair, roedd 18 Ebrill yn foment bwysig i Nyfer am Byth. Ymgasglodd aelodau'r gymuned yn Neuadd Bentref Nanhyfer i glywed aelodau tîm y prosiect, Neil Harnott a Sophie Jenkins, yn cyflwyno Cynllun Dalgylch Cymunedol terfynol: wedi'i lunio dros fisoedd lawer o wrando, dysgu a gweithio ochr yn ochr â'r gymuned.

Nid dyma'r tro cyntaf i'r cynllun gael ei rannu. Cyflwynwyd drafft y llynedd, gan agor sgyrsiau am yr hyn sydd bwysicaf i bobl sy'n byw ac yn gweithio yn y dalgylch. Ers hynny, mae'r sgyrsiau hynny wedi parhau—trwy gyfarfodydd, partneriaethau, a deialog barhaus â chyrff statudol, a rhanddeiliaid eraill. Un o'r ychwanegiadau newydd i'r cynllun ers cyflwyno'r drafft yw ffocws ar systemau bwyd lleol—gan gydnabod y cysylltiadau dwfn rhwng bwyd, ffermio ac iechyd yr afon.

Allan o'r gwaith hwn, mae Cwm Arian bellach yn datblygu dau brosiect newydd. Mae un yn edrych yn fanwl ar stori amgylcheddol y dalgylch, gan fapio llwybrau llygredd ac adeiladu darlun cliriach o'r heriau sy'n wynebu'r afon. Mae'r llall yn troi at ddiwylliant a threftadaeth—gan ddathlu'r hanes cyfoethog, yr iaith Gymraeg, a'r straeon sy'n llifo drwy'r dirwedd, a chryfhau'r cysylltiadau rhwng pobl a natur.

Cerdded yr Afon Gyda'n Gilydd

Cyn i'r cyflwyniadau ddechrau, dechreuodd y diwrnod yn yr awyr agored. Aeth grŵp ar daith gerdded gylchol tair milltir o amgylch Nanhyfer, gan ddilyn yr afon drwy dyfiant ffres y gwanwyn gan gynnwys clychau'r gog a chraff y geifr, o dan gefndir awyr las llachar. Arweiniwyd y daith gerdded gan Dewi Roberts—a adnabyddir i lawer fel “Dyn yr Afon” o Lanidloes, i rannu ei wybodaeth a'i angerdd dros afonydd yng Nghymru. Llifodd straeon mor hawdd â'r dŵr ei hun. Ar hyd y ffordd, oedodd y grŵp, arsylwodd, a myfyriodd—gan weld yr afon nid yn unig fel nodwedd yn y dirwedd, ond fel rhywbeth byw, wedi'i siapio gan ac yn llunio'r bobl o'i chwmpas. Roedd hyd yn oed foment o syndod a llawenydd pan gynhyrchodd Dewi eog maint llawn o'i ruc-sach—atgof, efallai, o'r creaduriaid a'r hanesion sydd yn aml yn gudd o dan yr wyneb.

Edrych Ymlaen

Wrth i'r cam hwn o'r prosiect, a gefnogir yn garedig gan Sefydliad Esmée Fairbairn, ddod i ben, mae sylw eisoes yn troi at yr hyn sy'n dod nesaf.

Gan adeiladu ar egni a mewnwelediadau'r gwaith hwn, byddwn yn gobeithio bod yn llwyddiannus gyda'n prosiectau newydd eu datblygu i wireddu amcanion y cynllun dalgylch. Yn y cyfamser, mae teithiau cerdded, sgyrsiau a symposiwm yn cael eu cynllunio trwy Gynllun Tirwedd Coedwig Genedlaethol Cymru. Gan weithio mewn partneriaeth â'r Ymddiriedolaeth Bywyd Gwyllt a Pharc Cenedlaethol Arfordir Sir Benfro, bydd y digwyddiadau hyn yn parhau i archwilio'r berthnasoedd rhwng afonydd, coed a chymunedau.

Rydym hefyd wedi cael ein gwahodd i gyflwyno ar Nyfer am Byth yn Ardal Wyddoniaeth yn Eisteddfod y Garreg Las 2026 - mwy i ddod ar hynny!

Dewch yn rhan o bethau

Darllenwch y Cynllun Dalgylch Cymunedol: https://www.nyferambyth.cymru/theplan

Rhannwch eich sgiliau a'ch diddordebau: Byddem wrth ein bodd yn clywed gennych. Bydd eich mewnbwn yn helpu i lunio cam nesaf y prosiect a sicrhau ei fod yn adlewyrchu anghenion, gwybodaeth ac egni'r gymuned: https://forms.gle/p8ukxhe6c4ogpxcv6